ظاهر میلگرد بهتنهایی برای تشخیص کیفیت کافی نیست. ناظر و مالک (کارفرما) باید اصالت محموله، مدارک خرید، علائم روی محصول، وضعیت نگهداری و انطباق آن با مشخصات پروژه را همزمان بررسی کنند. هدف این کنترل، شناسایی زودهنگام موارد مشکوک پیش از برش، خم و مصرف در سازه است.
مدارک محموله
- فاکتور، بارنامه و مشخصات فروشنده با محموله تطبیق داده شود.
- نام تولیدکننده، نوع محصول، سایز و مقدار تحویلی ثبت شود.
- پلاک یا برچسب بستهها پیش از بازشدن و اختلاط عکسبرداری شود.
- در صورت الزام پروژه، گواهی فنی یا نتایج آزمون معتبر دریافت شود.
کنترل ظاهری
قطر اسمی، شکل آج، یکنواختی طولی، تابیدگی، ترک، پوستهشدن، زنگزدگی شدید و آلودگی به روغن یا گل بررسی شود. زنگ سطحی و زنگ عمیق یکسان نیستند؛ کاهش مقطع، پوستهشدن یا خوردگی موضعی باید جدی گرفته شود.
علائم روی میلگرد
علائم حکشده میتوانند سرنخی از تولیدکننده و رده محصول باشند، اما بهتنهایی تضمین اصالت نیستند. شکل و تکرار علائم روی چند شاخه بررسی و با مدارک محموله مقایسه شود. اختلاف محسوس میان شاخهها یا نبود اطلاعات قابل ردیابی باید ثبت و پیگیری شود.
کنترل ابعادی و وزن
- اندازهگیری باید با ابزار مناسب و نمونه کافی انجام شود.
- مقایسه وزن و ابعاد با مشخصات فنی پروژه و استاندارد مربوط انجام شود.
- نتیجه یک شاخه به کل محموله تعمیم داده نشود.
- محموله مشکوک تا تعیین تکلیف از مصالح تأییدشده جدا نگهداری شود.
نمونهبرداری و آزمایش
اگر اصالت یا ویژگی مکانیکی محل تردید باشد، تشخیص قطعی باید از مسیر نمونهبرداری و آزمایش معتبر انجام شود. محل برداشت نمونه، تعداد، شناسه و زنجیره تحویل باید مستند باشد تا نتیجه قابل استناد بماند.
نگهداری در کارگاه
میلگردها بر روی تکیهگاه مناسب، دور از تماس مستقیم طولانی با خاک و آب انباشته شوند. سایزها و محمولههای مختلف تفکیک و شناسه آنها حفظ شود تا هنگام مصرف اشتباه رخ ندهد.
جمعبندی
کنترل مؤثر ترکیبی از ردیابی مدارک، مشاهده، اندازهگیری و در صورت نیاز آزمایش است. تصمیم پذیرش یا رد باید بر اساس مشخصات مصوب پروژه و نظر مسئول فنی گرفته شود، نه صرفاً رنگ یا ظاهر یک شاخه.
